Back

ⓘ गदा




                                               

श्रुतायुध

श्रुतायुध महाभारतकालीन एक राजा थिए । उनलाई वरुण र पर्णाशाको पुत्र पनि बताइन्छ । उनीसँग एक यस्तो गदा जुन विपक्षी माथि प्रहार गर्दा विपक्षीको नाश गरेरै छोड्थ्यो । तर यदि युद्धमा भाग नलिएका व्यक्ति माथि यो हतियार चलायो भने उल्टिएर उसैले मरण हुन्थ्यो । श्रुतायुधलाई यो गदा उनको पिता वरुणले दिएका थिए ।

गदा
                                     

ⓘ गदा

गदा एक प्राचीन भारतीय पौराणिक हतियार शस्त्रागार हो। यसमा लामो दण्ड हुन्छ र त्यसको अन्तमा यसको एक भारी गोलो शीर हुन्छ। दण्ड समाएर दुश्मन माथि आक्रमण गरिन्न्छ। यसको प्रयोग बलशाली र अत्यन्त गाह्रो मानिन्थ्यो।

गदा हनुमानको मुख्य हतियार हो जो भगवान शिवको अवतार मानिन्छ। हनुमानला बल-सौष्ठव विशेष गरी पहलवानी को देवता मानिन्छ। विष्णु, हिन्दू धर्ममा एक त्रिदेवमध्ये एक मानिने विष्णुको एक भुजामा कमौदकी गदा धारण गर्छन्।

                                     

1. गदा युद्ध

प्राचीन साहित्यमा गदा युद्धको निकै चर्चा भएको छ। महाभारतमा, भीम, दुर्योधन, जरासन्ध, बलाराम आदि जस्ता योद्धाहरू गदा युद्धका प्रसिद्ध विशेषज्ञ थिए। गदालाई बीस तरीकाले सञ्चालन गर्न सकिन्छ। अग्नि पुराणमा गदा युद्धका प्रकारहरूमा: आहत, गोमूत्र, प्रभृत, कमलासन, ऊर्ध्वगत्र, नमित, वामदक्षिण, आवृत्त, परावृत्त, पदोद्धृत, अवप्लत, हंसमार्ग र विभाग को उल्लेख छ। महाभारत पनि धेरै प्रकारको गदायुद्ध र कौशल को एक विस्तृत विवरण छ।

गदा बारुदको माध्यमबाट पनि एक क्षेप्यास्त्र मिसाइलको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। यसको मुख्य प्रयोग दुश्मनलाई उच्च स्थानबाट वा दुबै पक्षबाट विशेष गरी गौमुत्रद्वारा प्रक्षेपित गरी भय फैलाउनको लागि गरिन्थ्यो ।